Trẻ nhỏ chảy máu cam nhiều hơn người lớn vì lý do cấu tạo, không phải vì bệnh. Nhưng có vài tình huống thì phải cho đi khám, và cha mẹ nên thuộc danh sách đó.
Vì sao trẻ nhỏ hay chảy máu cam hơn người lớn
- Vì lớp niêm mạc trong mũi trẻ mỏng và mạch máu nằm nông
- Lại hay bị kích thích do ngoáy mũi, hắt hơi
- Do không khí khô hoặc viêm mũi dị ứng
- Đó là lý do cấu tạo và thói quen
- Không phải dấu hiệu của bệnh nặng
Hai mục cuối là điều cha mẹ cần nghe trước tiên, và nó đúng với đa số trường hợp.
Trẻ chảy máu cam nhiều lần có phải là bệnh không
- Thường không, nhất là khi mỗi lần đều cầm được
- Và trẻ vẫn chơi bình thường
- Nhưng nếu tần suất tăng lên rõ rệt thì nên cho đi khám
- Hoặc kèm bầm tím ở nơi khác thì cũng vậy
- Mục thứ tư là dấu hiệu quan trọng nhất trong bài
Hai mục đầu là bức tranh trấn an, và hai mục sau là ranh giới của nó.
Sơ cứu cho trẻ có khác người lớn không
- Cách làm giống nhau: ngồi thẳng, cúi nhẹ ra trước
- Bóp phần mềm cánh mũi và giữ liên tục
- Khác ở chỗ người lớn phải giữ tay giúp
- Và giữ cho trẻ bình tĩnh
- Vì trẻ rất khó tự giữ đủ lâu
Mục cuối là lý do phần người lớn làm hộ lại quan trọng tới vậy.
Khi nào phải cho trẻ đi khám ngay
- Khi máu không cầm được dù đã làm đúng
- Khi trẻ tái, lả, hoặc khó thở
- Khi chảy sau một cú va đập vào đầu mặt
- Hoặc khi trẻ dưới hai tuổi
- Những trường hợp này đi ngay chứ đừng theo dõi thêm ở nhà
Mục thứ tư là nhóm có ngưỡng thấp hơn hẳn, và đó là quy ước an toàn.
Về thói quen ngoáy mũi
- Đây là nguyên nhân hay gặp nhất và cũng dễ sửa nhất
- Cắt móng tay ngắn cho trẻ giúp giảm tổn thương
- Nhắc nhở nhẹ nhàng, đừng biến nó thành chuyện bị mắng
- Trẻ hay ngoáy vì mũi khô hoặc ngứa, nên xử lý phần đó cũng là cách
- Mục thứ tư là gốc rễ ít ai nghĩ tới
Mục thứ hai là biện pháp đơn giản nhất, và nó có tác dụng thật.
Về không khí khô trong phòng
- Phòng máy lạnh cả đêm làm niêm mạc mũi khô đi
- Mùa hanh khô cũng vậy
- Giữ độ ẩm trong phòng ngủ giúp giảm số lần chảy rõ rệt
- Đây là việc phòng ngừa có ích hơn là xử lý từng lần chảy
- Mục đầu là nguyên nhân hay bị bỏ qua nhất
Mục thứ tư là cách nghĩ đúng, và nó chuyển từ chữa sang phòng.
Về viêm mũi dị ứng đi kèm
- Trẻ hay hắt hơi, ngứa mũi, dụi mũi thì niêm mạc bị kích thích liên tục
- Xử lý được phần dị ứng thì số lần chảy máu cam thường giảm theo
- Đây là việc cần bác sĩ đánh giá, không tự mua thuốc xịt về dùng
- Nói với bác sĩ cả hai chuyện cùng lúc thì họ nhìn ra mối liên hệ
- Mục thứ ba là ranh giới
Mục cuối là cách trình bày có ích, và nó tiết kiệm được một vòng khám.
Về việc trẻ nuốt phải máu rồi nôn ra
- Trong lúc chảy, trẻ có thể nuốt một ít máu và nôn ra sau đó
- Điều này làm cha mẹ hoảng vì trông như nôn ra máu
- Nếu biết chắc là máu từ mũi chảy xuống thì đó là chuyện khác
- Nhưng không chắc thì cho đi khám, đừng tự kết luận
- Mục thứ hai là phản ứng rất thường gặp
Mục cuối là ranh giới an toàn, và nôn ra máu thật là chuyện của chuyên mục khác.
Về việc theo dõi tần suất
- Ghi lại ngày nào trẻ chảy máu cam, ở nhà hay ở trường, mùa nào
- Vài dòng là đủ, không cần chi tiết
- Khi đi khám thì thông tin này giúp bác sĩ hơn là mô tả chung chung
- Và nó cho thấy tần suất có đang tăng lên không
- Mục thứ tư là điều mà trí nhớ hay đánh lừa
Mục thứ ba là lợi ích cụ thể, và nó biến một buổi khám thành có cơ sở.
Về việc đừng vội lo nhưng cũng đừng bỏ qua
- Đa số trường hợp là lành tính và tự hết khi trẻ lớn lên
- Nhưng kèm bầm tím bất thường, chảy máu chân răng, hoặc trẻ xanh xao thì khác
- Hai vế đó phải giữ cùng lúc, bỏ vế nào cũng sai
- Giữ cả hai không làm cha mẹ lo hơn, chỉ làm họ biết nhìn vào đâu
- Mục thứ hai là danh sách cần thuộc
Mục thứ ba là nguyên tắc viết của cả site này, và nó áp cho mọi bài về trẻ nhỏ.
Về việc nói với nhà trường
- Nếu trẻ hay chảy máu cam ở lớp thì báo cho giáo viên biết cách xử lý
- Nói rõ tư thế ngồi cúi nhẹ và việc bóp cánh mũi
- Dặn đừng ngửa đầu trẻ ra sau, vì đó là phản xạ của nhiều người
- Một lời dặn ngắn giúp trẻ được xử lý đúng khi mình không có mặt
- Mục thứ ba là điều cần nói rõ nhất
Mục cuối là lý do việc báo này đáng làm, và nó chỉ mất một câu nhắn.
Ba câu khi thấy máu
- Máu chảy ở đâu ra
- Chảy bao nhiêu và trong bao lâu
- Vì sao lần này lại chảy
- Với trẻ nhỏ, câu thứ ba hay có câu trả lời rất đời thường
- Nhưng nếu không tìm ra lý do nào cả thì đó là lúc nên hỏi bác sĩ
Hai mục cuối là cách dùng ba câu này cho trẻ, và nó khác với người lớn tuổi.
Làm gì trong mười phút đầu
- Bế trẻ ngồi dậy, cúi nhẹ ra trước, người lớn bóp cánh mũi giúp
- Nói chuyện bình thường để trẻ bớt hoảng và bớt khóc
- Giữ liên tục, không thả ra kiểm, không nhét giấy vào mũi
- Nhìn lượng máu chảy ra để biết nhiều hay ít
- Hết mười phút mà chưa cầm thì đưa đi khám
Dòng thứ hai là phần riêng của trẻ, và nó quyết định bốn dòng còn lại có làm được không.
Đi cấp cứu ngay, đừng chờ
- Máu chảy nhiều và không cầm được dù đã làm đúng
- Trẻ tái, lả, lơ mơ, hoặc khó thở
- Chảy sau một cú va đập vào đầu mặt
- Trẻ dưới hai tuổi, hoặc có bệnh về máu đã biết
- Không rõ mình có thuộc trường hợp nào ở trên — thì đi
Dòng thứ hai là dấu hiệu quan trọng nhất ở trẻ, vì trẻ mất máu nhanh hơn người lớn.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao trẻ nhỏ hay chảy máu cam hơn người lớn?
Vì lớp niêm mạc trong mũi trẻ mỏng và mạch máu nằm nông, lại hay bị kích thích do ngoáy mũi, hắt hơi, không khí khô hoặc viêm mũi dị ứng. Đó là lý do cấu tạo và thói quen, không phải dấu hiệu của bệnh nặng.
Trẻ chảy máu cam nhiều lần có phải là bệnh không?
Thường không, nhất là khi mỗi lần đều cầm được và trẻ vẫn chơi bình thường. Nhưng nếu tần suất tăng lên rõ rệt, hoặc kèm bầm tím ở nơi khác, thì nên cho đi khám để tìm nguyên nhân.
Sơ cứu cho trẻ có khác người lớn không?
Cách làm giống nhau: ngồi thẳng, cúi nhẹ ra trước, bóp phần mềm cánh mũi và giữ liên tục. Khác ở chỗ người lớn phải giữ tay giúp và giữ cho trẻ bình tĩnh, vì trẻ rất khó tự giữ đủ lâu.
Khi nào phải cho trẻ đi khám ngay?
Khi máu không cầm được dù đã làm đúng, khi trẻ tái, lả, hoặc khó thở, khi chảy sau một cú va đập vào đầu mặt, hoặc khi trẻ dưới hai tuổi. Những trường hợp này đi ngay chứ đừng theo dõi thêm ở nhà.